Cha Giàu Cha Nghèo - Tập 3
Robert T. Kiyosaki
"Đầu tư không phải là mua thấp bán cao. Đó là một kế hoạch, một quá trình. Tập 3 mở ra tư duy của những nhà đầu tư lão luyện thực thụ, khác hẳn những gã 'đánh bạc' trên thị trường."
Nếu Tập 1 dạy tư duy, Tập 2 dạy định hướng, thì Cha Giàu Cha Nghèo - Tập 3 (Rich Dad’s Guide to Investing) là cuốn sách nâng cao, đưa mình vào thế giới thực sự của những “tay chơi” lớn. Đây không phải là sách dạy mua cổ phiếu nào, mà dạy cách tạo ra cổ phiếu để người khác mua.
Quy tắc 90/10
Robert mở đầu bằng một sự thật phũ phàng: 90% của cải thuộc về 10% dân số. Tại sao? Vì 10% đó biết những thứ mà 90% còn lại không biết (hoặc không dám làm).
- Nhà đầu tư trung bình: Mua gói đầu tư chèo lái sẵn, hy vọng thị trường lên, sợ hãi khi thị trường xuống, tìm kiếm an toàn.
- Nhà đầu tư lão luyện (Sophisticated Investor): Tự tạo ra cơ hội đầu tư, kiểm soát được rủi ro, và quan trọng nhất: kiếm lời ngay cả khi thị trường đi xuống.
Mình nhận ra mình vẫn đang ở nhóm 90% - những “tay mơ” đi mua lại sản phẩm tài chính của người khác. Muốn lọt vào nhóm 10%, mình phải học cách thiết kế cuộc chơi, không chỉ tham gia cuộc chơi.
3 Loại thu nhập
Điều mình tâm đắc nhất ở tập này là sự phân định rõ ràng 3 loại thu nhập và mức thuế của chúng:
- Thu nhập từ lương (Earned Income): Chịu thuế cao nhất. Đây là cái bẫy của người làm công.
- Thu nhập danh mục (Portfolio Income): Lãi vốn từ mua bán cổ phiếu/BĐS. Chịu thuế trung bình.
- Thu nhập thụ động (Passive Income): Dòng tiền từ cho thuê nhà, bản quyền, cổ tức. Chịu thuế thấp nhất (thậm chí 0%).
Mục tiêu tối thượng của nhà đầu tư lão luyện là chuyển đổi Thu nhập từ lương -> Thu nhập thụ động càng nhanh càng tốt.
Đầu tư là một kế hoạch, không phải là sản phẩm
Nhiều người hỏi: “Đầu tư vào đâu thì tốt? Vàng hay chứng khoán?”. Robert trả lời: “Đầu tư không rủi ro, chính người đầu tư mới rủi ro”. Đầu tư thực thụ là một Kế hoạch kiểm soát. Bạn phải có kế hoạch làm giàu, kế hoạch bảo vệ tài sản, và kế hoạch tự do. Sản phẩm (cổ phiếu A, đất nền B) chỉ là phương tiện để thực hiện kế hoạch đó, chúng không phải là bản chất.
Cảm nhận sâu sắc
Cuốn sách này khá “nặng đô” hơn 2 tập trước. Nó nói nhiều về cấu trúc doanh nghiệp, huy động vốn, IPO… những thứ có vẻ xa xỉ với người mới bắt đầu. Nhưng chính nó lại khơi gợi tham vọng lớn trong mình: Tại sao chỉ dừng lại ở việc mua cổ phiếu Vingroup, mà không mơ ước xây dựng một doanh nghiệp rồi niêm yết nó?
Kết luận: Tập 3 không dành cho người yếu tim hay muốn “giàu xổi”. Nó dành cho những ai nghiêm túc muốn trở thành Nhà đầu tư chủ động (Inside Investor), kiểm soát vận mệnh tài chính của mình ở mức độ cao nhất.